Tổ mẫu

Primary tabs

Error message

Notice: Undefined index: localized_options in menu_navigation_links() (line 1872 of /home2/seaminhh/public_html/includes/menu.inc).

Hàng năm cứ đến gần Tết, gia đình tôi thường đi quét dọn mồ mả ông bà cho được sạch sẽ thường khoảng 1 tuần trước ngày Tết Nguyên đán. Chúng tôi gọi việc này bằng từ địa phương của làng Mỹ Thuận của tôi là đi phủi mộ. Tôi không hiểu nguồn gốc của nó có phải là từ nào đó bị nói lệch ra, hay xuất phát từ từ phủi, tức dùng tay hay bằng vật gì đó, vỗ nhẹ nhiều lần vào quần áo, vật dụng... nhằm làm bụi bặm rơi ra, tức 100% là một từ Việt Nam. Nó gần như từ giũ bụi, nhưng lại khác ở động thái hàm ý trong đó.



Một trong số mồ mả ông bà đáng để ý nhất là mộ Bà Cóc tôi. Lần nữa, xin giải thích là ở làng tôi, có thêm một thứ bậc tổ tiên giữa ông bà nội ngoại và ông bà cố (như thường dùng ở các nơi khác), đó là Cóc. Vậy tôi gọi là bà Cóc, có nghĩa là bà Cố ở những vùng khác thường gọi! Sau này tôi mới hiểu rõ điều này, âu cũng là điểm hay, vì xứ của tôi sao lại sinh ra cái từ địa phương ngộ nghĩnh này?

Một Bà Cố là ngôi mộ diện tích to hơn cả trong các mộ của tổ tiên gia đình. Nó được tấn xung quanh bằng đá xanh thành hình vuông mỗi cạnh có đến sáu mét. Các thanh đá to tướng nơi được ghép với nhau người ta đặt một trụ, cũng bằng đá xanh, ở đầu là hình búp sen. Đầu và chân mộ có hai bia kích thước khác nhau, một to, một nhỏ. Bia nhỏ ở chân, có khắc chữ Hán. Kế đến, một khung  chữ nhật bằng đá xanh đặt ngay trung tâm mộ, thay hình cho ngôi mộ. Trước đây không có nấm, sau này (khoảng thập niên 1960) thì gia đình mới xây nấm mộ vào ô đá này.

Trước đây chúng tôi không đọc được các chữ này, nhưng sau này khi lớn lên, chúng tôi có tra sách, chủ yếu là từ điển Hán Việt của Thiều Chửu, hỏi Cậu Tám Nhuận của tôi, và được biết các dòng này đọc như sau (từ trên xuống dưới và từ trái sang phải):
 

Tử ư Đinh Tỵ niên, ngũ nguyệt, thập nhị nhật,
Hiển tỉ tính Đinh Thị Bút chi mộ
Tồn tử tính Nguyễn phụng

Chữ nét đã không còn sắc sảo nữa, lại thêm rong rêu bám đầy. Đôi khi chúng tôi cạo đi lớp rêu để lộ chữ ra, rồi dùng sơn để tô lại các nét (vẫn còn đọc được), để các chữ này rõ hơn.

Đấy là người lớp xưa nhất (chỉ có 3 đời) mà anh em chúng tôi được biết về tổ tiên của mình, tức Tổ mẫu.

Vietnamese