Cây bồ công anh

Primary tabs

Error message

Notice: Undefined index: localized_options in menu_navigation_links() (line 1872 of /home2/seaminhh/public_html/includes/menu.inc).

Đã hơn một lần tôi nghe tên loại thảo dược này, nhưng cụ thể ở đâu tôi không thể nào nhớ được. Có thể một liên kết nào đó trên internet trong muôn vàn liên kết mà trí nhớ dở tệ của tôi không thể nào nhắc lại được, ngoài điều rất chắc chắn là tôi đã nghe qua tên này rồi, và vì vậy khi vợ tôi hỏi tôi, “có muốn trồng cây bồ công anh không?” làm tôi lập tức ngờ ngợ khi nghe tên này. Tôi hỏi thêm thì vợ tôi cho biết bà bạn tập thể dục chung có trồng cây này, dùng để ăn rất ngon mà lại có tác dụng tốt như một loại thảo dược hỗ trợ sức khỏe!

Không cần nói thêm là tôi thích sưu tầm những loại cây cỏ nói chung, nhất là khi nó là loại thảo dược (thuốc nam), hay có thể dùng làm cây cảnh quan (cây kiểng, cây cho hoa đẹp, hình dáng đẹp). Tôi đã từng dùng xe hai bánh chạy sang Bến Tre mua mấy cây muồng anh đào (Cassia javanica L.), hay mua ở Châu Đốc mấy cây chanh chúc (Citrus hystrix, còn gọi là kafir, makrut) và cây sầu đâu (Azadirachta indica), một loại cây rất dễ lầm với cây xoan xứ Bắc (Melia azedarach) ở hình dạng cánh lá, hoa và cả trái! Chỉ với một diện tích đất nhỏ nhoi chúng tôi mua vài năm trước, tôi đã trồng một số cây “vô tích sự” như nhận xét của má vợ tôi, hay ngay cả vợ tôi, thì hẳn tôi phải tự cho mình thuộc loại người yêu cỏ cây, thảo mộc, và thiên nhiên! Cho nên hiển nhiên câu trả lời của tôi là tôi muốn trồng cây bồ công anh chứ, nhất là vì nó là một loại thảo dược nữa mà! Từ hồi có miếng đất này, tôi đã có ý định từ lâu dành một khu nhỏ trong mảnh đất nhỏ của mình làm khu thảo dược (không dám nói vườn, vì nó nhỏ và quá ít loài). Chí ít trong thời gian qua tôi cũng sưu tầm được một số cây như kiến cò (hay bạch hạc, Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz), nghệ vàng (Curcuma longa), nghệ đen (Curcuma zedoaria), sử quân tử (Combretum indicum), thuốc cứu (Artemisia vulgaris), củ riềng (Alpinia officinarum), đinh lăng (Polyscias fruticosa, người Hoa gọi là Nam dương sâm 南洋参)..

Hồ hởi với thông tin này, hôm sau tôi mở trang google.com ra để tìm hiểu thêm cây bồ công anh. Tôi hơi hoang mang vì kết quả hiện ra, đó là tên này chỉ nhiều, hay rất nhiều loài cây có tên khoa học khác nhau. Và người ta phải phân biệt bằng cách thêm tính từ để làm rõ nó, thí dụ bồ công anh thấp (hay bồ công anh tàu), bồ công anh cao (hay bồ công anh Việt Nam) v.v.… Có một bài nêu ra có tới bảy tám loại, và tôi cũng chẳng biết làm sao phân biệt được khi gọi loại bồ công anh mà mình muốn nói.

Do hàng ngày chạy đi tập thể dục, tôi có chú ý có một nhà có chậu trồng cây bồ công anh loại chỉ có lá và hoa, còn thân thì do quá ngắn không thể thấy được. Cây này có hoa màu vàng như hoa cúc, nhưng không hiểu sao, có hoa lại ngã sang màu khác, trong khi chúng đều phát triển từ một cây chính. Tôi chưa đủ thời gian quan sát xem sự khác màu này là do biến màu giữa các giai đoạn khác nhau của hoa (mới nở, sắp tàn), hay do thời gian trong ngày (sáng, trưa, chiều v.v..).  Tra hình dạng cây và hoa, tôi nghĩ loài này mới chính là loài bồ công anh phổ biến (bồ công anh thấp), có tên khoa học là Taraxacum officinale F.H. Wigg.

Sao nhiều màu trên một loại hoa?



Gần bên chậu bồ công anh này có một vườn rau của các anh cựu chiến binh, gọi là vườn rau cựu chiến binh. Người bạn thể dục của vợ tôi nói là bà có tặng cây bồ công anh của bà cho một anh và anh ta đem trồng tại đây. Sáng sớm hôm qua khi đi làm, tôi chạy qua đường này để vợ tôi chỉ loại bồ công anh loại bà ta gọi là loại thân cao và trồng bằng thân này (trong khi loại kia vì không có thân, phải trồng bằng gốc nhỏ nảy sinh từ gốc mẹ, hay bằng hạt khô của nó). Tôi thấy nó trông giống như một loại rau mà ta hay dùng là rau tần ô, một loại rau xanh lá chứa nhiều nước. Và loại này có thể có tên khoa học là Lactuca indica L., tức hoàn toàn là loại thực vật khác loại trên, dù trong tiếng Việt dùng cùng tên.

Bồ công anh
Bồ công anh thân cao, Lactuca indica L.(?)
Trong các tài liệu tôi có xem thì có hai tài liệu tôi để ý, một dẫn nguồn từ quyển sách của Đỗ Tất Lợi nói là có ba loài bồ công anh, http://hodinhhai.blogspot.com/2012/12/cay-bo-cong-anh-viet-nam.html. Hai trong ba loài này chính là hai loại nêu ở trên, còn loại thứ ba, lá chỉ thiên, có tên khoa học là Elephantopus scarber L., nghĩa là một loài thực vật hoàn toàn khác nữa.

Tài liệu thứ hai (có đường dẫn là http://boconganh.huhohi.com/t465-topic) nêu tới tám loại bồ công anh, với hình ảnh nhằm cho thấy sự khác nhau giữa chúng, nhất là hoa. Do tài liệu này thiếu hẳn tên khoa học và mô tả chi tiết từng loại cây, tôi chưa đủ thông tin để biết chúng.
 

Vị trí hai loại bồ công anh

Undefined