Vài kinh nghiệm với Linux Mint 18 Cinnamon

Primary tabs

Error message

Notice: Undefined index: localized_options in menu_navigation_links() (line 1872 of /home2/seaminhh/public_html/includes/menu.inc).

Mint 18 là phiên bản Linux Mint mới nhất, được phát hành hồi cuối tháng 6/2016. Một phiên bản loại được hỗ trợ dài hạn (LTS), tức hỗ trợ đến 5 năm cho đến năm 2021, dựa trên phiên bản Ubuntu 16.04. Một phiên bản đáng dùng nếu bạn chọn Linux cho máy của mình, hệ điều hành mà tôi thì đã dùng hơn năm, sáu năm thì không lý do gì không dùng thử.

Sau khi cài đặt từ đĩa DVD lần đầu tôi thấy không có gì phàn nàn cả. Chỉ sau đó ít lâu khi thử đọc báo, xem phim thì mới lần lần khám phá ra một số điểm còn chưa hài lòng (chỉ với tôi, không biết người khác có gặp không?)

1. Âm thanh
Ở các phiên bản Mint Cinnamon trước đây, gần như ở 100% máy tôi cài và dùng đều không bị trở ngại gì cả về phần âm thanh hay hình ảnh. Các phiên bản Mint đó phát hành với đầy đủ các codecs cho âm thanh, hoặc các drivers để chạy các tài liệu đa phương tiện như phim ảnh. Mint 18 có một thay đổi quan trọng về phần này: nó không còn mặc định đưa các codecs này vào đĩa cài đặt để khi cài đều có sẵn như các phiên bản trước. Việc này được báo trước trước khi phiên bản Mint 18 Cinnamon được phát hành. Và Mint 18 Cinnamon cung cấp 2 cách để người dùng có thể tiện dùng ngay khi cài phiên bản này, hoặc nếu vẫn chưa cài các codecs này lúc cài đặt lần đầu, thì sau đó vẫn có một liên kết đặt ở thư mục Âm thanh & Hình ảnh để bạn dễ dàng nhấp và cài các codecs. Sau khi đã cài thì thư mục này không còn lựa chọn này nữa vì nó không còn cần thiết.

Tôi đã theo cả hai cách: khi cài lần đầu đã bấm chọn cài luôn các codecs nhưng máy không có âm thanh! Tôi phải bỏ cài lại để chọn cài các codecs sau khi đã cài xong, vẫn không có. Tìm cách giải quyết ở mạng thì không trường hợp nào áp dụng được cho máy tôi. Cuối cùng tôi chọn cách nâng cấp từ Mint 17.3 đang chạy ổn định, nghĩa là có cả âm thanh lẫn hình ảnh, lên Mint 18. Cài xong mở thử vài tập tin đa phương tiện vẫn không có gì. Tôi phải theo chỉ dẫn tìm thấy trên mạng, cài thêm vài phần mềm về âm thanh nhằm bật tắt các chức năng về âm thanh và cuối cùng cũng có được nó.  

2. Màn hình
Không hiểu sao màn hình Sam sung ở nhà tôi bị các phiên bản Linux “chê”. Nghĩa là nó không phát hiện ra model gì để gán cho thông số hiển thị đúng với độ phân giải nó có khả năng thể hiện. Nó chỉ đơn giản báo là màn hình không nhận được, và đưa về độ phân giải an toàn nhất cho thời còn là màn hình bóng tia âm cực (CRT) chứ không phải là loại LCD. Và vì gán cho thông rộng x cao sai, cái hình trở nên thụn lại trông hình ảnh và chữ vừa xấu xí, vừa khó đọc!

Đây là chuyện tôi đã vấp phải khi lần đầu tiên tôi cài Linux, lúc đó là Ubuntu 10. Tôi phải mấy ngày mày mò, tra tìm ở mạng để có thể biết được các thủ thuật cần thực hiện để ghi thông số chết này vào tập tin hệ thống để mỗi lần khởi động nó không phải trả về độ phân giải sai. Việc này tôi ghi lại trong bài viết Một tháng sau khi cài Ubuntu Linux 10.04. Tôi đã tưởng là tôi không bao giờ phải dùng đến những điều này nữa, nhưng mới đây, khi cài bản Mint 18 Cinnamon cho cùng máy đó, tôi lại phải toát mồ hôi khi thấy cùng hiện tượng lại xảy ra! Vẫn dùng những lệnh đã ghi lại trong bài viết cũ, ví dụ lệnh vrt để có được các thông số cần thiết cho độ phân giải cụ thể của màn hình đang áp dụng, và dùng các thông số có được này đưa vào các tập tin hệ thống của máy đang dùng. Lệnh xrandr được dùng để ghi thêm độ phân giải mới tìm ra vào máy. Và phải đưa các thông số vào tập tin hệ thống để mỗi lần khởi động nó dùng đúng độ phân giải trong tập tin Default. Mở bằng lệnh sau để sửa và lưu lại:

$ sudo gedit /etc/gdm/Init/Default
Đây là câu lệnh lần tôi dùng cho Ubuntu phiên bản 10 rất lâu rồi, và nay thử lại thì không thấy gì cả! Mở thư mục etc thi không thấy gdm nữa! Lại tìm đọc, mới biết là ở phiên bản tôi đang dùng, nó được chuyển sang thư mục mdm, thành thử muốn sửa tập tin Default phải đổi lại cho đúng đường dẫn sau

$ sudo gedit /etc/mdm/Init/Default
Và chèn vào nhữn dòng lệnh cần thiết như đã nêu ở bài viết cũ.

3. Vài nhận xét cá nhân
Phần lớn các bài nhận xét về phiên bản Linux Mint 18 (mới nhất) là tích cực. Thí dụ bài ở báo zdnet.com (http://www.zdnet.com/article/linux-mint-18-the-best-desktop-period/) tác giả đặt tựa Mint 18 là Linux Mint 18: the best Linux desktop – period. Với khẳng định này, bạn còn chần chừ gì nữa? Tuy nhiên hai máy tính mà tác giả dùng thử, hoặc chạy thực tế không phải là máy có bộ vi xử lý quá cũ, và cấu hình đủ mạnh để máy chạy trơn tru.  

Lý do nữa khiến tác giả mạnh dạnh nói nó là “phiên bản số một cho máy tính để bàn” có lẽ là vì tất cả các hệ điều hành khác đang có xu hướng chuyển từ “bán phần mềm sang bán dịch vụ”. Cái này người ta đã nói nhiều khi Microsoft đã chuyển hướng từ thời người tiền nhiệm của Satya Nadella, tức Steve Pallmer, và dùng nhiều cách để hấp dẫn người dùng đi theo con đường của họ (chẳng hạn khuyến khích người dùng cập nhận phiên bản Windows 7 lên 10 không tốn tiền trong thời gian qui định của họ). Microsoft không giải thích, nhưng nếu người dùng đã được thông tin, ấy vì họ đang muốn phần mềm của họ thành con bò sữa cho sữa năm này sang năm khác, chứ không phải chỉ 1 lần bán hệ điều hành/ hay phần mền Office, để rồi cả chục năm sau mới lại mua một phiên bản khác. Chuyển sang bán dịch vụ, có nghĩa người dùng phải đóng tiền hàng năm cho dịch vụ đó, nhưng còn một lý do đàng sau nữa họ không nói, là mọi sản phẩm của họ lúc ấy cơ bản nằm trên dịch vụ đám mây có nghĩa là một server nào đó trên mạng server của hệ thống của họ đảm nhiệm. Việc này có nghĩa là bạn bị cột chặt không phải bởi phí dịch vụ hàng năm, mà bị cột ở một điều rất cơ bản khác: máy lưu giữ tài liệu của bạn cũng không còn trong tay bạn nữa rồi.

Và tác giả, qua nhận xét các hệ điều hành MacOs, hay Google Anroid, Chrome OS hay gã khổng lồ Windows đều đi theo hướng dịch vụ điện toán đám mây, vậy thì bạn chỉ có lựa chọn duy nhất còn lại là chọn một phiên bản Linux nào đó, mà Mint 18 chính là bản tốt nhất.

Tác giả cũng trình bày những ưu điểm, như hoạt động với phần cứng hạn chế (RAM nhỏ, độ phân giải thấp), hay khởi động bằng BIOS hay ở chế độ bảo mật của Windows (UEFI, thường có thể gây vấn đề cho các hệ điều hành khác), Mint 18 đều có giải pháp để chạy được suông sẻ. Cộng thêm các ứng dụng mới được đưa vào dựa trên X-apps như trình Pix, Xed, Xviewer, Xreader, Xplayer v.v.. thì nhận xét của tác giả quả không phải không có cơ sở.  Chỉ có điều tác giả đâu có bị trường hợp mất âm thanh như của tôi??? Vâng Mint 18 nói chung là tốt, nhưng giá mà nó cũng trơn tru với âm thanh và các multimedia khác!
 

Undefined