Tôm Việt Nam: Bạn có đang được thứ xứng với tiền đã trả không?

Primary tabs

Error message

Notice: Undefined index: localized_options in menu_navigation_links() (line 1872 of /home2/seaminhh/public_html/includes/menu.inc).
Tôm Việt Nam: Bạn có đang được thứ xứng với tiền đã trả không?
http://www.intrafish.com/news/article1385157.ece
bài của Elisabeth Fischer. Ấn hành 03.02.2014 15:31
Cập nhật: 03.02.2014 14:18
[Bài dịch]
 
Giá cả cao đã làm cho việc gian lận trọng lượng càng nhiều lên ở bộ phận làm nghề nông của xứ này.
 
Trọng lượng nặng qua mạ băng nhiều, xử lý hóa chất và các phụ gia không được ghi trên nhãn: ngành tôm đã có phần phải chăng của mình trong các vụ tai tiếng an toàn thực phẩm trong các năm qua. Với việc cạnh tranh thị trường và áp lực giá cả, còn một thứ tai tiếng nữa đang được hình thành khi các nhà quan sát ngành này chứng kiến việc dùng agar phi pháp bùng phát lên nhằm làm tăng trọng lượng tôm.
 
Chích vào đầu và thân con tôm- đặc biệt là tôm sú--- với chất agar, một chất dẻo gốc thực vật có thể mua ở chợ và các cửa tiệm sức khỏe khắp châu Á, để nhằm làm tăng trọng lượng.
Các đại lý, thương lái, và đặc biệt những người mua bán nhỏ được cho là dựa vào phương pháp này, chích từng con tôm một bằng tay, mà chẳng có tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nào hay biện pháp vệ sinh nào cả. 
 
Trong hai tháng qua việc dùng này đã trở nên báo động tại VN, các nguồn tin trong ngành cho IntraFish biết. 
 
Một nhà mua hàng chính của một nhà máy chế biến tôm châu Âu chính nói đó là "vấn đề lớn tại VN hiện giờ."
 
Dịp Giáng sinh qua, ông đã từ chối vài lô hàng tôm vì agar. "Đây là quyết định khó khăn đối với người phụ trách mua hàng của công ty, nhưng là quyết định cần thiết tôi phải làm nhằm tránh cho nhà sản xuất tin là việc làm này được chấp nhận,” ông cho IntraFish biết. 
 
Vài thương lái chào giá rẻ hơn để bán hàng ra, và mặc dù sự hấp dẫn của chênh lệch bán ra lớn, “tôi phải ngưng và trả hàng lại và phong tỏa hàng tồn kho để tiến hành điều tra,” vị này nói.
 
Giá cả và áp lực thị trường 
Giá cả và áp lực cạnh tranh thị trường là vấn đề, một người mua hàng khác cho InraFish biết. Trong khi "điều này đã có lâu từ khi có việc mua bán hải sản," nhưng sự thiếu hụt nguồn cung hiện tại chắc chắn một phần của lý do nhiều thương lái khác lại ngã sang các phương pháp này.
 
"Hồi giữa năm ngoái, giới hạn bị bỏ đi và mọi người bắt đầu hỏi mua tôm ở khắp nơi. Các thương lái lại dùng thứ đó [agar], ông nói.
 
"Luôn là như thế. Khi người ta thiếu hàng, họ phải bắt đầu làm việc với những người mới mà họ chưa biết," ông nói với IntraFish.
 
Ông cho  biết là nhà nhập khẩu phải biết rõ khi họ mua tôm có chích agar. Trong khi cỡ con tôm không đổi, thì giá cả nói lên mọi điều. Tôm “không xử lý” có thể bán giá $15 (€11.10), trong khi con tôm xử lý có thể bán giá $13.50 (€10), ông nói. 
 
"Chỉ có điều con người không cần đến chất đó”, ông nói.
 
Dù sao thì khó để biết được có agar trong con tôm. Cỡ không đổi, nhưng nó nặng hơn và thân nó có thể dị dạng hơn thành “hình cong kỳ cục”. Chỉ khi đem hấp, thì agar trào ra ở dạng một thứ “chất lỏng nhẹ”
 
Vấn đề 'âm thầm'
Volker Loock, tổng giám đốc của công ty Impetus Quality Inspection, xác nhận với IntraFish các trường hợp tôm bơm aga đã tăng vọt trong mấy tháng qua.
 
Ông ta mô tả nó là vấn đề “âm thầm” trong hai ba năm qua, với các thương lái dùng aga công nghiệp hay gelatin để tăng trọng.
 
Nhưng giữa tháng 12/2013 và tháng 1 năm nay chừng ½ hàng hóa mà Impetus kiểm tra tôm từ các nhà buôn bán tôm bị từ chối do aga, ông cho biết. 
 
Khách hàng của Impetus theo chính sách “không chấp nhận ngưỡng”, và không chịu nhận hang có aga. Loock nhấn mạnh là việc dùng này là phi pháp tại gần như tất cả các nước trên thế giới.
 
Các quan tâm về việc dùng này liên quan đến không phải chỉ hậu quả của sự “lường gạt” trong việc làm tăng trọng lượng  – Loock tính ra nó thường chiếm từ 5-10 % trọng lượng tăng lên- mà còn ở mặt vệ sinh nữa.
 
“Chúng tôi không biết loại aga họ dùng. Nó có thể nhiễm kim loại nặng, hay DNA heo hay bò,” ông nói.
 
Nói về “nến kinh tế đen ở garage” thì cả việc nhiễm hóa chất và vi sinh đều có thể là vấn đề.
 
Người đứng đầu của xí nghiệp nuôi tôm ở châu Á, có vài trại tại Việt Nam, nói tệ nạn này đã phổ biến nhiều năm, đặc biệt là ở tôm sú nguyên con. 
 
"Đây là sự lừa đảo ở mức nào đó," ông nói với Intrafish. "Một số [người mua] phản đối, một số không."
 
Khác với Loock, ông tin là không có mối nguy khi dùng nó, vì gelatin có thể mua giá rẻ tại bất kỳ siêu thị hay tiệm bán hàng phục vụ sức khỏe, và thường được dùng trong nấu nướng ở châu Á.
 
"Nó không giống với thứ gì dùng chích là hóa chất," nhà cung cấp, không muốn được nêu tên ra, nói,"Agar tốt hơn ngâm trong hóa chất, như phosphates."
 
Nó cũng có vẻ  "không được trộn với cái gì khác,” ông nói. "Nó đơn giản là quá rẻ."
 
Người mua ngây thơ?
Tuy nhiên, một phần vấn đề dường như nhiều nhà nhập khẩu không bao giờ nghe đến aga dùng tăgn trọng lượng tôm, một người mua hàng nói.
Cái cảm giác này được xác nhận trong một số lần phỏng vấn các nhà chế biến tôm mà Intrafish tiến hành.
 
Igor Kint, giám đốc mua hàng tại Lenger Seafood, chẳng hạn, nói ông chưa bao giờ nghe qua aga trước đây. “Chúng tôi không có vấn đề gì với Việt Nam,” ông nói với Intrafish.
 
Tuy nhiên, với giá cả “cao trên mây” và áp lực mạnh của thị trường, người ta có thể thấy là tại sao các thương lái và người mua hàng sẽ giải quyết các phương pháp này.
 
Điều này được phản ánh ở một số các công ty châu Âu khác.
 
Guus Pastoor, chủ tịch Hiệp hội các nhà chế biến và thương gia thủy sản EU AIPCE, nói ông không nghe phàn nàn nào từ các nhà nhập khẩu hay chế biến ở châu Âu nhưng cho IntraFish biết là bất kỳ phụ gia nào cũng phải ghi ở nhãn. 
 
"Nó phải trong ngưỡng pháp luật cho phép," ông nói. 
 
John Connelly, Chủ tịch Viện Thủy Sản Quốc Gia (NFI) cũng không biết gì về việc bơm chích này, nhưng cùng ý với Pastoor, nói là bất kỳ cái gì cho thêm vào sản phẩm theo luật yêu cầu phải được ghi lên nhãn.
 
Chính phủ tấn công 
Loock tin tưởng là chính phủ VN và Hiệp hội các nhà sản xuất cần phải tấn công vấn đề này.
“Không ai muốn có aga trong tôm, Hoa Kỹ, châu Âu, Tàu hay Nhật đều không muốn”, ông nói với  IntraFish.
 
Khi IntraFish liên hệ VASEP, Phó Chủ tịch Nguyễn Hữu Dũng để tìm hiểu xem vấn đề này có được biết và được đề cập đến tại VN không, chúng tôi được khuyên gặp ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký VASEP, nhưng ông đã không trả lời yêu cầu cho biết ý kiến của IntraFish.
 
Dũng nói trong email của ông ta là VASEP đang "đấu tranh tệ nạn này năm qua” sau khi một lô nguyên liệu từ vùng sông Cửu Long bị xử lý bằng chích aga bởi thương lái Tàu”.
 
Người mua đầu tiên, dùng từ mô tả như “kinh khiếp”, “ghê gớm” hiện đang làm việc, tìm kiếm giải pháp cho vấn đề. 
 
"Tôi đang làm việc về khả năng các chọn lựa để đảm bảo an toàn cho khách hàng chúng tôi.  Đây không phải là việc dễ, tốn kém nhưng xứng đáng phải làm,” ông nói. 
 
Quan tâm chính là “khuyến khích” các thương lái và nông dân nhỏ ngưng việc làm này, ông nói, và trước hết tìm ra nhiều hơn về việc bằng cách nào và khi nào họ đã làm việc này, đề cập đến vấn đề an toàn và vệ sinh. 
 
Ông hi vọng đem vấn đề này đến chính phủ VN khi cuộc điều tra đã hoàn tất.
 
"Chúng tôi bị mất tính cạnh tranh nhưng làm chuyện đúng chắc chắc sẽ được đền bù lại về lâu dài,” ông nói.
Undefined